autor: Mikołaj Chełkowski

  1. Mechanizm pierwszy to naprzemienna zamiana energii potencjalnej (grawitacja) w energię kinetyczną- czyli efekt wahadła, w omawianym przypadku wahadła odwróconego .

[youtube id=”7qgRbe7x6kc” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”xmrrpA5ld9g” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”a58Xa9HuFcE” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”zhDQMsRR7gk” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”5oGYCxkgnHQ” align=”center” mode=”normal”]

  1. Mechanizm drugi to magazynowanie i odzyskiwanie energii ruchu w „sprężynach” ścięgien mięśni kończyn- efekt pogo stick.

[youtube id=”zmK6QQ0_NCc” align=”center” mode=”normal”]

 

A. Pierwszy z wymienionych mechanizmów (bardzo efektywny) występuje w spokojnym marszu (np. stępie roboczym) i stanowi do 70% całej energii ruchu, a tylko pozostałe 30% pochodzi z pracy mięśni.

[youtube id=”TKb7gbWg78k” align=”center” mode=”normal”]

(Proszę zwrócić uwagę na unoszenie się i opadanie zadu i najwyższego punktu kłębu oraz na stabilność punktu znajdującego się tuż poniżej kłębu. Grzbiet konia w stępie porusza się jak łódka na fali, gdzie punkt tuż za kłębem jest osią obrotu. W przypadku konia mamy do czynienia z dwoma połączonymi odwróconymi wahadłami. Jedno stanowi cała partia zadu a drugie stanowi cały przód konia z dodatkowym elementem, którym jest szyja i głowa. Podczas gdy przednie wahadło się podnosi – tylne wahadło opada).

B. Drugi mechanizm występuje w biegu (człowiek), skoku i kłusie (np. koń, pies, kangur, antylopa)

 

[youtube id=”uEb9xZtJqpc” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”MtRYrjeNMTM” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”-oCcFQhMVxo” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”sZjbp4DR1_I” align=”center” mode=”normal”]

[youtube id=”OOLdSG73eB8″ align=”center” mode=”normal”]

 

C. W galopie występują oba mechanizmy jednocześnie w różnych proporcjach w zależności od prędkości i kadencji ruchu. 

[youtube id=”JLfFxpTz15s” align=”center” mode=”normal”]

W galopie sekwencja jest następująca: wahadło tylne, pogo stick (nogi jak w kłusie), wahadło przednie.

W przypadku B i C udział energii „odzyskanej” to około 35-40%.

Aby nie zmarnować naturalnych mechanizmów oszczędnościowych ( w wypadku jeźdźca dotyczy to konia), należy nie zakłócać tych mechanizmów ale im sprzyjać i w możliwie efektywny sposób wykorzystywać do celów jeździeckich.

Bibliografia:

  1. Alexander, R. M. (1988). Elastic Mechanisms in Animal Movement. Cambridge: Cambridge University Press
  2. Alexander, R. M. (2002). Tendon elasticity and muscle function. Comp. Biochem. Physiol. A Mol. Integr. Physiol.133,1001 -1011.
  3. Biewener, A. A. (1998). Muscle-tendon stresses and elastic energy storage during locomotion in the horse. Comp. Biochem. Physiol. 120,73 -87
  4. Cavagna, G. A., Heglund, N. C. and Taylor, C. R. (1977). Mechanical work in terrestrial locomotion: two basic mechanisms for minimizing energy expenditure. Am. J. Physiol. 233,R243 -R261
  5.  Kubo, K., Kanehisa, H., Kawakami, Y. and Fukunaga, T. (2000). Elastic properties of muscle-tendon complex in long-distance runners. Eur. J. Appl. Physiol. Occup. Physiol. 81,181 -187
  6. Payne, R. C., Veenman, P. and Wilson, A. M. (2005). The role of the extrinsic thoracic limb muscles in equine locomotion. J. Anat. 206,193 -204
  7. Wilson, A. M., Watson, J. C. and Lichtwark, G. A. (2003). Biomechanics: a catapult action for rapid limb protraction.Nature 421,35 -36.